काठमाडौं । विद्याकी देवी सरस्वतीको पूजाअर्चना गर्दै आज देशभर श्रीपञ्चमी पर्व मनाइँदै छ । हरेक वर्ष माघ शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने यो पर्वलाई बसन्त पञ्चमीका नामले पनि चिनिन्छ ।

बसन्त ऋतुको आगमन, सूर्य उत्तरायणतर्फ लाग्नु र दिन लामो हुन थाल्ने भएकाले यस दिनलाई बसन्त पञ्चमी भनिएको हो । यस अवसरमा विणा र पुस्तक लिएकी विद्यादेवी सरस्वतीको पूजा गर्ने परम्परा रहेको छ ।

श्रीपञ्चमीका दिन बालबालिकालाई अक्षराम्भ गराउने तथा नाक–कान छेड्ने शुभ दिनका रूपमा पनि लिने गरिन्छ । साहित्यकार, कलाकार, संगीतकर्मी, पत्रकार र शिक्षकले आफ्ना कला–साधनाका सामग्रीको पूजा गर्ने चलन छ ।

उपत्यकासहित देशभरका सरस्वती मन्दिरमा बिहानैदेखि भक्तजनको घुइँचो लागेको छ । काठमाडौं उपत्यकामा स्वयम्भू, मैतीदेवी, गैह्रीधारास्थित नील सरस्वती, ललितपुरको लेलेलगायत स्थानमा विशेष पूजा भइरहेको छ ।

शुभकार्यका लागि साइत हेर्न नपर्ने पवित्र दिनका रूपमा समेत श्रीपञ्चमीलाई लिइन्छ । धार्मिक विश्वासअनुसार सरस्वतीलाई चढाइएको सात गेडा अक्षता निलेमा विद्या–बुद्धि बढ्ने मान्यता छ ।

यसैदिन काठमाडौंको हनुमानढोकास्थित नासलचोकमा पुरोहितबाट विधिपूर्वक कथा वाचन गरी वसन्त श्रवण गर्ने परम्परा पनि रहिआएको छ ।