काठमाडौँ, २७ मंसिर । आलु आयातको झुटो कागज बनाई ४१ करोड अवैध धन भारत पुर्याएको आरोपमा दुई बैंकका २० कर्मचारीमाथि मुद्दा दायर हुने भएको छ ।
२०६९ जेठ मा एक भारतीय नागरिकसँग एनआईसी एसिया र एसबीआई बैंकका कर्मचारीको मिलेमतोमा आलु आयात नै नगरी फर्जी प्रतीत पत्रमार्फत अवैध धन भारत पुर्याएपछि उनीहरूविरुद्ध सम्पत्ति शुद्धीकरणको अभियोगमा मुद्दा दायर हुने भएको हो । मुद्दा दायर गर्न विशेष सरकारी वकिलको कार्यालयमा सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले फाइल पेस गरी राय माग गरिसकेको छ । ‘सरकारी वकिलको कार्यालयले निर्णय भने गरिसकेको छैन,’ सरकारी वकिल कार्यालयका एक अधिकारीले भने । उनका अनुसार २० जनामाथि १ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी बिगो मागदाबी गरिएको छ ।
अवैध धन यसरी पठाइयो
फाइलको अध्ययन गरिसकेका ती अधिकारीका अनुसार गैरकानुनी क्रियाकलापबाट आर्जित ४१ करोड रुपैयाँ भारत पठाउँदा फर्जी कागजातका आधारमा प्रतीत पत्र खोलिएको छ । कपिलवस्तुमा दर्ता रहेको रेहान ट्रेडर्स नामक ट्रेडिङ कम्पनीमार्फत अवैध धन भारत पठाउने काम भएको स्रोतको दाबी छ । ‘कम्पनी भारतीय नागरिक प्रमोदकुमार जैसवालको नाममा दर्ता छ,’ ती अधिकारीले भने, ‘तर, जैसवाल कपिलवस्तुकै सामडिह गाविस–२ का नेपाली नागरिक हुन् भनी कम्पनी दर्ता भएको छ ।’ भारतीय नागरिकका नाममा दर्ता रहेको यो कम्पनीले बैंकका कर्मचारीहरूसँगको मिलेमतोमा नक्कली प्रतीत पत्र खोल्यो । ‘त्यसका आधारमा आलु आयात भनियो । वास्तविक रूपमा नेपालमा आलु नै आयात भएन,’ ती अधिकारीले भने, ‘तर, ४१ करोड रुपैयाँ भने भारत पठाइयो ।’ यो रकम भ्रष्टाचार, करछली वा अन्य गैरकानुनी क्रियाकलापबाट आर्जित भएको अनुमान अनुसन्धानले गरेको छ ।
ठूलो परिमाणको गैरकानुनी क्रियाकलापबाट आर्जित रकम बैंकमा राख्ने वा अन्य सम्पत्ति खरिद गरे स्रोत खुलाउनुपर्ने बाध्यताले त्यो रकम वैध बनाउन यस्तो उपाय अपनाइएको अनुसन्धानले देखाएको छ । ‘सम्भवतस् भारतमा यो रकम आलु बिक्रीबाट आम्दानी गरेको भनेर स्रोत खुलाई शुद्धीकरण गरिएको हुन सक्छ,’ ती अधिकारीको अनुमान छ, ‘तर, यसका लागि भारतको अनुसन्धानकारी निकायसँगको सहकार्यमा पुष्टि हुने कुरा हो ।’ नेपालमा भने ४१ करोड रकम कसरी उत्पत्ति भयो भन्ने पुष्टि हुन सकेको छैन । यो कारोबार पटकपटक गरेर भएको हो । ‘तर, यो रकमको वास्तविक धनी को हो रु कस्तो गैरकानुनी क्रियाकलापबाट अवैध धनको उत्पत्ति भयो रु भन्नेबारे खुल्न सकेको छैन,’ ती अधिकारी भन्छन्, ‘त्यसकारण राष्ट्र बैंकको नियम तथा निर्देशनअनुसार गर्नैपर्ने काम नगरेको र अवैध रकमलाई शुद्धीकरण गर्ने प्रक्रियामा मिलेमतो गरेको पुष्टि भएपछि कर्मचारीहरूमाथि मुद्दा चल्ने निश्चित भएको हो ।’
मुद्दा दायर हुने सूचीमा दुई बैंकका तत्कालीन शाखा प्रबन्धकहरू मात्रै १० जना छन् । ‘बढी मात्रामा वीरगन्ज र कपिलवस्तु क्षेत्रमा काम गर्ने बैंकका कर्मचारीहरूको संलग्नता देखिन्छ,’ स्रोतले भन्यो, ‘केही काठमाडौंस्थिति केन्द्रीय कार्यालयका कर्मचारीहरूको पनि मिलेमतो छ ।’ मिलेमतोमा संलग्न १५ जनामाथि विभागले बयान लिएर विशेष सरकारी वकिल कार्यालयमा रायका लागि फाइल पेस गरेको हो । ‘पाँच जना फरारको सूचीमा देखिन्छ,’ कार्यालय स्रोतले भन्यो, ‘भारतीय नागरिक जैसवाल पनि फरार छन् । भारतीय नागरिक भएकाले उनीमाथिको कारबाही प्रक्रिया भने मुद्दा दायर भइसकेपछि अगाडि बढाउने योजना छ । ‘भारतसँग जानकारी माग्न र सूचना आदानप्रदानका लागि पनि मुद्दा दायर गर्नुपर्ने हुन्छ,’ ती अधिकारीले भने ।
कान्तिपुर दैनिकबाट
