मष्तिष्क सक्रिय र ब्यायाम गराउन पजल खेल सबैभन्दा बढी उत्तम

काठमाडौं। मस्तिष्कलाई शरीरको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अंग मानिन्छ।

यसले हामीलाई सोच्ने, बुझ्ने, सम्झने र निर्णय लिने जस्ता अनेकौं कार्यहरू गर्न सक्षम बनाउँछ तैपनि आज पनि मस्तिष्कका बारेमा यस्ता धेरै धारणाहरू छन् जसलाई मानिसहरू बिना कुनै प्रश्न वा दोहोरो सोचविचार नै सत्य मान्छन्।

मानिसले आफ्नो मस्तिष्कको १० प्रतिशत मात्र प्रयोग गर्छन् भन्ने कुरा हामीले वर्षौ देखि सुन्दै आएका छौँ तर विज्ञहरूका अनुसार यो सत्य होइन। मस्तिष्कको प्रत्येक भाग कुनै न कुनै विशिष्ट कार्यका लागि बनेको हुन्छ। हामी सुतेको बेलामा पनि मस्तिष्क पूर्ण रूपमा बन्द हुँदैन।

धेरै मानिसहरू उमेर बढ्दै जाँदा मात्र मस्तिष्कको स्वास्थ्यबारे चिन्ता लिनुपर्छ भन्ने ठान्छन् तर वास्तविकता त्यस्तो होइन। कम उमेरमै अपनाइएका राम्रा बानीहरूले दीर्घकालसम्म मस्तिष्कलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छन्। हरेक उमेरमा नियमित व्यायाम, पर्याप्त निद्रा र तनाव व्यवस्थापन गर्नु अत्यावश्यक हुन्छ।

कुनै नाम वा अन्य कुरा बिर्सिँदा हरेक पटक आत्तिनुपर्ने आवश्यकता छैन। यस्तो समस्या तनाव, निद्राको कमी वा अत्यधिक कार्यबोझका कारण हुन सक्छ। यद्यपि यदि बिर्सने बानी निरन्तर बढ्दै गएर तपाईंको दैनिक कामकाजमा असर पर्न थाल्यो भने चिकित्सकसँग परामर्श गर्नु उत्तम हुन्छ।

सुडोकु, पजल र मस्तिष्क सम्बन्धी खेलहरू खेल्नु लाभदायक हुन्छ। पजल जस्ता खेलले मष्तिष्कको ब्यायाम र सक्रिय बनाउन मधत गर्दछ तर मस्तिष्कलाई स्वस्थ राख्न तिनमा मात्र भर पर्नु पर्याप्त हुँदैन। सन्तुलित आहार, व्यायाम, पर्याप्त निद्रा र नयाँ कुरा सिक्ने बानी पनि उत्तिकै आवश्यक छन्।

केही मानिसहरू खाना शरीरका लागि मात्र आवश्यक हुन्छ भन्ने ठान्छन् तर यसले मस्तिष्कमा पनि प्रभाव पार्छ। राम्रो र सन्तुलित पोषणले मस्तिष्कलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ। यद्यपि, कुनै एक विशेष प्रकारको खाना मात्र खाँदैमा चमत्कार हुँदैन । वास्तवमा स्वस्थ जीवनशैली नै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

यदि तपाईं आफ्नो मस्तिष्कलाई दीर्घकालसम्म स्वस्थ राख्न चाहनुहुन्छ भने हरेक दिन थोरै भए पनि व्यायाम गर्नुहोस्, पर्याप्त निद्रा लिनुहोस्, सन्तुलित आहार खानुहोस्, नयाँ कुराहरू सिक्दै गर्नुहोस् र आवश्यक पर्दा चिकित्सकको सल्लाह लिन ढिलाइ नगर्नुहोस्। साना तर राम्रा बानीहरूले भविष्यमा ठूलो फाइदा पुर्‍याउन सक्छन्।