एजेन्सी । यदि तपाइँ मासिक धर्म चक्र दुखाइबाट पीडित हुनुहुन्छ भने, तपाइँ एक्लै हुनुहुन्न । धेरै जसो महिलाहरूले आफ्नो जीवनको कुनै न कुनै समयमा महिनावारीको दुखाइ वा डिस्मेनोरियाको अनुभव गरेका हुन्छन् ।

धेरै जसो महिलाहरू महिनावारीको समयमा दुखाइ, अर्थात् असुविधा र हल्का पेट दुख्ने, विशेष गरी महिनावारी सुरु भएको दिनबाट पीडित हुन्छन् । महिलाहरुलाई महिनावारीको समयमा यत्ति हैरानी हुन्छ छ कि उनीहरू आफ्नो दैनिक क्रियाकलाप राम्ररी गर्न सक्दैनन् ।

महिनावारी दुखाइको कारण के हो ?
महिनावारीमा दुखाइ धेरै कारणले हुन्छ । कारणहरूको आधारमा, यसलाई व्यापक रूपमा निम्न प्रकारहरूमा वर्गीकृत गरिएको छ :

प्राथमिक डिस्मेनोरिया :
प्राथमिक डिस्मेनोरिया सामान्यतया किशोर किशोरीहरूले अनुभव गर्छन् जसको हालै महिनावारी भएको हुन्छ । तपाईंको महिनावारीको समयमा, तपाईंको शरीरले हर्मोन उत्पादन गर्छ जसले गर्भाशय संकुचन गराउँछ जसले पाठेघरको अस्तरलाई बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ ।

तपाइँ यी संकुचनहरू महिनावारी क्रयाम्पको रूपमा महसुस गर्नुहुन्छ । सामान्य पेट दुखाइ बाहेक, यसले कहिले काहीं खुट्टा दुख्ने र ढाड दुख्ने निम्त्याउन सक्छ । शुभ समाचार यो हो कि यो उमेरसँगै कम हुँदै जान्छ र सामान्यतया तपाईंको महिनावारी सुरु भएको एक वा दुई दिनसम्म रहन्छ ।

सेकेंडरी डिस्मेनोरिया :
सेकेंडरी डिस्मेनोर्हिया कम सामान्य छ र सामान्यतया एक अन्तर्निहित विकार वा संक्रमणको कारण हो । दुखाइ अवधिको सुरुमा सीमित छैन र चक्रभर रहन सक्छ । त्यहाँ धेरै रक्तस्राव हुन सक्छ र अवधि लामो समयसम्म रहन सक्छ ।

यदि तपाइँको महिनावारी सामान्यतया पीडारहित वा हल्का हुन्छ र तपाइँलाई अचानक महिनावारी दुखाइको विकास हुन्छ भने, तपाइँले स्त्री रोग विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नुपर्छ ।

महिनावारी दुखाइ कसरी कम गर्ने ?
आराम गर्नुहोस् । आवश्यक तेलले भरिएको बाथटबमा आरामदायी स्थितिमा सुत्दा वा आरामसँग सुत्दा दुखाइ कम हुन्छ । तातो पानीको प्रयोग गर्दा पनि पीडा कम हुन जान्छ । तपाईंले पेट र तल्लो ढाडमा बिस्तारै मालिस गर्नाले पनि दुखाइ कम हुन्छ ।

केही हल्का व्यायाम गर्ने प्रयास गर्नुहोस् जसले श्रोणि क्षेत्रमा रक्त प्रवाह सुधार गर्न मद्दत गर्दछ । समय नपाउँदा र आराम गर्न नसकेमा दुखाइको औषधि प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ । महिनावारीका लागि गर्ने र नगर्ने कुराले तपाईंको महिनावारीलाई अझ सहज बनाउन सक्छ ।

तर, जब विशेषज्ञहरूलाई लामो समयसम्म महिनावारीको पीडा कसरी कम गर्ने भनेर सोधियो, तिनीहरूको जवाफ थियो जीवनशैलीमा केही परिवर्तनहरू अपनाउनुस् ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्ता छन् उपायहरु :
क्याफिन सेवन घटाउनुस् ।
धुम्रपान र रक्सी कम गर्नुस् ।
हरेक दिन कम्तिमा ३० मिनेट व्यायाम गर्नुस् । यसले तपाईंलाई स्वस्थ तौल कायम राख्न मद्दत गर्छ, जसले अनियमित मासिक धर्म चक्रको सम्भावनालाई कम गर्छ ।
फाइबर र प्रोटिनले भरपूर खाद्य वस्तुहरू खानामा समावेश गर्नुस् । आफ्नो आहारमा हरियो सागसब्जी, फलफूल र सलाद समावेश गर्नुहोस् ।
चिनीको मात्रा बढी भएको खानेकुरा र पेय पदार्थको सेवन नगर्नुहोस् । डिब्बाबंद फलफूलको जुस र मीठो सोडा पेयलाई सकेसम्म ताजा फलफूलको जुसले बदल्नुहोस् ।
खानामा नुनको मात्रा कम गर्नुहोस् ।
आफ्नो स्वास्थ्य सेवा प्रदायकसँग परामर्श गर्नुहोस् र भिटामिन पूरक लिन सुरु गर्नुहोस् ।

तपाईंले कहिले चिकित्सकको मद्दत खोज्नुपर्छ ?
महिनावारी दुखाइ सामान्यतया हल्का पेट दुखाइ देखि कष्टकर क्रयाम्पसम्म हुन्छ । तपाइँको दुखाइ सहिष्णुताले तपाइँ कसरी पीरियड दुखाइको अनुभव गर्नुहुन्छ भनेर धेरै हदसम्म निर्धारण गर्नेछ । त्यसोभए, तपाइँ कसरी निर्धारण गर्नुहुन्छ कि तपाइँ डाक्टरको सल्लाह लिनु पर्छ वा पर्दैन । तलका संकेतहरूबाट सावधान रहनुहोस् :

जब कुनै घरेलु उपचारले काम गर्दैन ।
दुखाइको औषधिबाट पनि दुखाई कम हुँदैन ।
यदि लगातार दुईदेखि तीन महिनासम्म महिनावारीको समयमा अत्यधिक रक्तश्राव हुन्छ र क्रयाम्प पनि बढ्छ ।
महिनावारी नहुँदा पनि तपाईंले क्रयाम्पको अनुभव गर्नुहुन्छ ।
महिनावारीमा दुखाइ तपाईंको शरीरका अन्य भागहरू जस्तै कम्मर, तिघ्रा, घुँडा र ढाडको तल्लो भागमा सुरु हुन्छ ।
तपाईंको वयस्क जीवनमा पहिलो पटक, तपाईंले गम्भीर मासिक धर्म क्याम्पहरूको अनुभव गरिरहनुभएको छ ।

विशेष ध्यान दिनुपर्ने कुरा
महिनावारीको समयमा हल्का असुविधा हुनु पूर्णतया सामान्य हो र चिन्ता गर्नुपर्दैन । यद्यपि, यदि अवस्था यस्तो भयो कि तपाईंको दैनिक गतिविधिहरूमा पनि समस्या बन्न पुग्यो भने, कारण बुझ्न र उपचार गर्न स्त्री रोग विशेषज्ञलाई भेट्नुहोस् ।