हनी ट्र्याप : डिजिटल दुनियाँको नयाँ ठगी, कसरी जोगिने ?

एजेन्सी । आजको डिजिटल युगमा ठगीका नयाँ-नयाँ स्वरूप देखा परिरहेका छन् । तीमध्ये एक घातक र योजनाबद्ध ठगी हो– हनी ट्र्याप । यो एक यस्तो ठगी हो, जसमा महिलालाई अगाडि सारेर संगठित आपराधिक गिरोहहरूले पुरुषहरूलाई जालमा पार्छन् र ठूलो रकम असुल्छन् । हनी ट्र्यापमा अनपढ मात्रै होइन, पढे लेखेका व्यक्तिहरू समेत सजिलै शिकार बन्ने गरेका छन् ।

उदाहरणका लागि, गत वर्ष भारतको महाराष्ट्र राज्यको एन्टी(टेरोरिजम स्क्वाड (एटीएस) ले रक्षा अनुसन्धान तथा विकास संगठन (डीआरडीओ) का एक वैज्ञानिकलाई पक्राउ गरेको थियो । उनीमाथि पाकिस्तानका लागि जासुसी गरेको आरोप लागेको थियो । पछि अनुसन्धानमा यो घटना हनी ट्र्याप भएको खुलेको थियो । वैज्ञानिकलाई फसाउने महिला पाकिस्तानकी एजेन्ट थिइन् ।

सन् २०२३ मा संयुक्त राष्ट्रसंघ मानव अधिकार (यूएन ह्युमन राइट्स) ले हनी ट्र्याप सम्बन्धी एक रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको थियो । उक्त रिपोर्टले दक्षिण(पूर्वी एसियामा हजारौं मानिस यस किसिमको ठगीको शिकार भएको देखाएको छ । सन् २०२१ मा मात्रै, हनी ट्र्यापमार्फत ६४ हजार करोड भारतीय रुपैयाँ असुली भएको उल्लेख गरिएको छ ।

हनी ट्र्यापका उद्देश्यहरू
हनी ट्र्याप प्राय : दुई प्रमुख उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिन्छ । पहिलो, दुश्मन मुलुकका गोप्य र संवेदनशील सूचनाहरू प्राप्त गर्नु । दोस्रो, व्यक्तिबाट ठूलो आर्थिक रकम असुली गर्नु । यसको लागि संगठित गिरोहहरूले विशेष गरी उच्च सरकारी अधिकारी, धनाढ्य व्यक्ति र गोप्य जानकारी राख्ने पेशामा रहेका व्यक्तिहरूलाई निशाना बनाउँछन् ।

कस्ता व्यक्तिहरू बन्ने गर्छन् शिकार ?
– प्रतिष्ठित र जिम्मेवार पदमा रहेका व्यक्ति ।
– गोप्य तथा संवेदनशील सूचनासँग सम्बन्धित पेशामा संलग्न व्यक्ति ।
– धनाढ्य व्यक्तिहरू, जससँग ब्ल्याकमेलिङका लागि आवश्यक पैसा हुन्छ ।
– एक्लो जीवन बिताइरहेका, सहजै प्रभावित हुने वा विपरीत लिंगप्रति अत्यधिक आकर्षण भएका व्यक्ति ।
– जसले शारीरिक सम्पर्कको कमीका कारण सधैं तनाव महसुस गर्छन् ।

कसरी गर्ने हनी ट्र्यापको पहिचान ?
– अन्जान व्यक्ति तपाईंलाई बारम्बार होटल वा निजी ठाउँमा भेट्न बोलाउँछ भने ।
– डेटिङ एपहरूमा भेटिएका व्यक्तिले इमोसनल्ली म्यानुपुलेट गर्न आफ्ना दुःख, दर्द सुनाइरहेका छन् भने ।
– कुनै व्यक्तिको डिजिटल प्रोफाइल शंकास्पद छ भने ।
– अन्जान व्यक्तिले सामाजिक सञ्जालमा बारम्बार फ्रेन्ड रिक्वेस्ट पठाइरहेको छ भने ।
– तपाईंको बारेमा अत्यधिक प्रश्न गरिरहेको छ भने ।

हनी ट्र्यापको इतिहास
‘हनी ट्र्याप’ शब्द पहिलो पटक ब्रिटिश उपन्यासकार जोन ली क्यारीले आफ्नो सन् १९७४ मा प्रकाशित उपन्यास ‘टिंकर टेलर सोल्जर स्पाई’मा प्रयोग गरेका थिए । अहिले यो शब्द केवल उपन्यासमा सीमित नरही वास्तविक दुनियाँको ठगीको भयानक रूप बनेको छ ।

सतर्कता र सावधानी
सामाजिक सञ्जाल र अनलाइन प्लेटफर्महरूमा सजगता अपनाउनु नै हनी ट्र्यापबाट बच्ने सबैभन्दा ठूलो उपाय हो । अन्जान व्यक्तिहरूसँग चाँडै विश्वास नगर्ने, शंकास्पद गतिविधिबाट टाढा बस्ने र संवेदनशील जानकारी गोप्य राख्ने बानीले यसबाट बच्न सकिन्छ ।