काठमाडौं । व्यस्त जीवन, तनाव, गलत जीवनशैली र स्क्रिन टाइमको बृद्धिका कारण धेरैलाई निद्रा नलाग्ने समस्या देखिन थालेको छ । राम्रो निन्द्राले शरीरलाई आराम दिन मात्र नभई मानसिक स्वास्थ्यका लागि पनि धेरै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यदि तपाई पनि राति ढल्किरहनु हुन्छ तर सुत्न सक्नुहुन्न भने योगले तपाईलाई मद्दत गर्न सक्छ। योगले शरीरलाई लचिलो मात्र बनाउँदैन, यसले मानसिक शान्ति पनि दिन्छ र अनिद्रा हटाउन पनि प्रभावकारी हुन्छ।
विशेष गरी यहाँ केही योग आसनहरू छन्, जसले शरीरलाई गहिरो आराम दिन्छ र राम्रो निद्रामा मद्दत गर्दछ। आजको यस लेखमा हामी केही यस्ता योगासनका बारे जानकारी गराउने छौं, जसले अनिद्राको समस्यालाई हटाउन सक्छ।
बालासान :
बालासनले शरीर र दिमागलाई शान्त बनाउँछ, जसले तनाव कम गर्छ र राम्रो निद्रामा पुर्याउँछ। यसका लागि तपाईंले आफ्नो घुँडा टेकेर बस्नु पर्छ र आफ्नो खुट्टा पछाडि फैलाउनु पर्छ। अगाडि झुकेर, भुइँमा आफ्नो निधारमा आराम गर्नुहोस् र आफ्नो हातहरू अगाडि बढाउनु होस्। केही समय यस स्थितिमा रहनु होस् र गहिरो श्वास लिनुहोस्।
उल्टो मुद्रा :
यो आसनले रक्तसञ्चार सुधार गर्छ र दिमागलाई शान्त बनाउँछ, जसले छिट्टै निदाउन मद्दत गर्छ। यसका लागि पर्खालको छेउमा सुत्नु होस् र आफ्नो खुट्टा माथि उठाउनु होस् र तिनीहरूलाई भित्तामा आराम गर्नुहोस् । आफ्नो हात शरीरको छेउमा राख्नुहोस् र आफ्नो आँखा बन्द गर्नुहोस्। ५–१० मिनेटको लागि यो स्थितिमा रहनुहोस् र बिस्तारै सास फेर्नुहोस्।
सुखासन :
गहिरो सास फेर्दा शरीरमा अक्सिजनको मात्रा बढ्छ र सुत्न मद्दत गर्छ। त्यसैले सुखासन पनि गर्न सकिन्छ । यो गर्न पनि धेरै सजिलो छ। पद्मासन वा सुखासनमा बस्नु पर्छ। आफ्नो आँखा बन्द गर्नुहोस् र लामो गहिरो सास लिनुहोस्। ५–१० मिनेट ध्यान गर्नुहोस्। तपाईंले प्रभाव देख्न सुरु गर्नु हुनेछ।
उत्तानासन :
यो आसनले शरीर र दिमागलाई आराम दिन्छ र स्नायुहरूलाई शान्त बनाउँछ। यसका लागि सिधा उभिनुहोस् र आफ्नो खुट्टालाई अलिकति अगाडि झुकाउनु होस् र हातले खुट्टा छुने प्रयास गर्नुहोस्। ३० सेकेन्डदेखि १ मिनेटसम्म यस स्थितिमा रहनु होस् र त्यसपछि सामान्य बन्नु होस्।
शवासन :
शवासन उत्तम योग आसन हो, जसले सम्पूर्ण शरीरलाई आराम दिन्छ र राम्रो निद्रामा मद्दत गर्दछ। यो गर्न पनि धेरै सजिलो छ। तपाईले गर्नुपर्ने भनेको तपाईको पछाडि सुत्नु हो र तपाईको हात र खुट्टा खुकुलो छोड्नु हो। त्यसपछि आँखा बन्द गर्नुहोस् र बिस्तारै सास फेर्नुहोस्। ५–१० मिनेटको लागि यो स्थितिमा रहनु होस् र त्यसपछि सामान्य बन्नु होस्।
