काठमाडौं । १७ सेप्टेम्बर १९०८ को मिति र भर्जिनियाको फोर्ट मायर ग्राउन्ड । त्यो दिन यस मैदानमा पाइला राख्नको लागि एक इन्च पनि खाली ठाउँ थिएन। चरा जस्तै आकाशमा उड्न सक्ने मेसिन हेर्न मानिसको भीड जम्मा भएको थियो ।
हो, त्यो दिन ओर्भिल राइट र विल्बर राइट नामका दुई दाजुभाइहरू विशेष आश्चर्यका साथ मानिसहरूका बीचमा आउन लागेका थिए। दुवै दाजुभाइले यस आश्चर्यको नाम ‘राइट फ्लायर’ राखेका थिए ।
त्यस दिन राइट दाजुभाइ अमेरिकी सेनाको अगाडि ‘राइट फ्लायर’ नामको आविष्कार प्रदर्शन गर्न जाँदै थिए । यो राइट फ्लायर त्यही मेसिन थियो, जसलाई विश्वको पहिलो विमान मानिन्छ र यसलाई विश्वको पहिलो विमानको अपग्रेडेड संस्करण मानिन्छ। ओर्भिल र विल्बर एउटै दाजुभाइ हुन् जसले सन् १९०३ मा विश्वको पहिलो विमान सफलतापूर्वक उडान गरेका थिए ।
विज्ञहरूका अनुसार सेप्टेम्बर १७, १९०८ मा भर्जिनियाको फोर्ट मायर ग्राउन्डमा अमेरिकी सैन्य अधिकारीहरू पनि राइट फ्लायर नामको यो विमानले उनीहरूलाई कसरी मद्दत गर्न सक्छ भनेर हेर्न चाहन्थे। त्यो दिन ओर्भिल राइट विमान उडाउँदै थिए र उनीसँगै अमेरिकी सेनाका लेफ्टिनेन्ट थोमस सेल्फ्रिज पनि थिए।
निर्धारित समयमा विमान आकाशमा प्रवेश गरेपछि देख्नेबित्तिकै मानिसहरुको भीडले हर्षित भएको थियो । पूरै फोर्ट मायर मैदान दर्शकहरूको तालीले गुञ्जन थाल्यो। तर उडेको केही समयपछि अचानक आकाशमा केही भयो, जसलाई देखेर तालीले गुञ्जिरहेको फोर्ट मायर मैदान पूरै शान्त भयो । आकाशमा ट्रिक गरिरहेको राइट फ्लायर विमानको प्रोपेलर (फ्यान) फुटेर जमिनमा खसेको थियो । फ्यानलाई पछ्याउँदै विमान पनि डाइभिङ गर्दै जमिनतर्फ गइरहेको थियो । केही सेकेन्ड पछि राइट फ्लायरको विमान जमिनमा ठोक्कियो। यस दुर्घटनामा लेफ्टिनेन्ट थोमस सेल्फ्रिजको मृत्यु भएको थियो।
लेफ्टिनेन्ट थोमस सेल्फ्रिज विमान दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने पहिलो व्यक्ति बने। यस दुर्घटनामा ओरभिल राइटलाई पनि गम्भीर चोट लागेको थियो। उनको खुट्टासहित शरीरका धेरै हड्डी भाँचिएका थिए । उनलाई तत्काल अस्पताल लगियो, जहाँ उनको ज्यान जोगियो ।
यो दुर्घटना इतिहासकै पहिलो हवाई दुर्घटनाको रूपमा मात्र रेकर्ड मात्रै भएन, यसले विमानलाई सुधार्ने बाटो पनि देखाएको थियो । यस घटना पछि राइट ब्रदर्सले आफ्नो विमानलाई सुरक्षित बनाउन प्रयास गरेका थिए ।
