काठमाडौं । प्रणय दिवस (भ्यालेन्टाइन डे) मा डेढ करोड रुपैयाँको गुलाफको फूल आयात हुने भएको छ । हरेक वर्षको १४ फेब्रुअरी (२ फागुन) मा प्रेमी प्रेमिकाले एक अर्कामा गुलाफको फूल साटासाट गर्ने चलन रहेको छ ।नेपाल फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन अध्यक्ष कुमार कसजु श्रेष्ठका अनुसार यो वर्षको प्रणय दिवसमा गुलाफ फूलका लागि १ करोड ५० लाख रुपैयाँ मूल्यबराबरको १ लाख ६० हजार ‘स्टिम’ गुलाफ आयात हुनेछ । गत वर्ष प्रणय दिवसका लागि १ करोड २५ लाख रुपैया मूल्यबराबरको फूल आयात भएको थियो । गत वर्षको तुलनामा यो वर्ष २२ प्रतिशतले आयातमा वृद्धि हुने देखिएको छ । हरेक वर्ष १५ प्रतिशतले बजारको माग बढ्दै गएकाले आयात पनि बढ्दै आएको हो ।
फूलको मागमा आएको वृद्धिसँगै विशेषगरी काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर, कास्की, चितवन, मकवानपुर, काभ्रेपलाञ्चोक, गुल्मी, पाल्पा, धादिङ, मोरङलगायत ४१ जिल्लामा लगभग ६७५ पुष्पखेती तथा नर्सरी विस्तार भइसकेको छ । गुलाफको व्यावसायिक खेती गरिने दुई जिल्ला काठमाडौं र काभ्रेपलाञ्चोक रहेका छन् भने अन्य जिल्लामा यसको खेती विस्तार हुने क्रम रहेको छ । व्यावसायिक रूपमा गुलाफका ४५० प्रजातिका फूल नेपालमा उत्पादन हुँदै आएको छ । यो व्यवसायबाट ४१ हजारभन्दा बढी व्यक्तिले प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्ष रूपमा लाभ लिएका छन् ।
श्रेष्ठका अनुसार मुलुकभरमा २ लाख स्टिम गुलाफ फूल खपत हुन्छ । यसमध्येमा १ लाख ६० हजार भारतबाट आयात हुन्छ भने ४० हजार स्टिम फूल नेपालको उत्पादन छ । श्रेष्ठका अनुसार देशभर २ लाख स्टिम गुलाफ आयात भएको मध्ये ६० प्रतिशत काठमाडौंमा खपत हुने र ४० प्रतिशत पोखरामा खपत हुन्छ ।
नेपालमा लगभग १५३ हेक्टर क्षेत्रफलमा ७ सय व्यवसायीले यसको खेती गर्दै आएका छन् । विशेषगरी, तिहारका लागि सयपत्री र अन्य समयमा सजावटका लागि फूल भारतबाट व्यापारीले आयात गर्दै आएका छन् । यस वर्षको तिहारका लागि भारतबाट ३० लाख रुपैयाँबराबरको ३ लाख सयपत्री फूलको माला ल्याइएको थियो । तिहारमा मात्रै १ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको फूलको कारोबार हुने गर्छ ।
