नेपालको इतिहास : नपढ्ने भए मर्नुपर्ने भानुभक्तको आफ्ना छोरालाई धम्की

भानुभक्तले आफ्ना छोरालाई नपढ्ने भए मर्नु पर्ने धम्कीपूर्ण चिठी लेखेका छन् । आदिकवि भानुभक्त आचार्यले आज भन्दा १५० वर्ष अघि आफ्नो १२ वर्षे छोरा रमानाथ आचार्यलाई पढ्ने भए पढ़ होइन भने मरेर मात्र सुख पाउँछस् भनेर लेखेको धम्किपूर्ण चिट्ठी फेला पर्यो ।

उप्रान्तः पढ्दैनस् भन्दा सुन्दछु, मेरा कढापरि जति उम्लंछस्, ञहाँबाट म क्या गरुँ । म तांहा आयापछि तैंले नपढेको ठहराञा भन्या वावै तेरा ज्यानको आसा नराषि लात् मान्र्याछु ।

कि तैले मर्नु पर्ला । कि मरि सुख पाउँन्याछस् कि पढि सुख पाउँन्इाछस् । यो बुझ् कि तैंले मर्नु कि पढ्नु तेरि आमाले पनि यो चिठि हेरि– सांझ बेहान तँलाई लात मारि घोकन लगावोस् ।

आज तेरि आमाको चेत आएनन् र तँलाई षेलन दियी भन्या मैले लात् मारि मर्नान्तको तमासा हेर्लि हे वावै । पढिनस् भन्या तोरे जिउ खंज गराइ छोडुला, रतिजति तेरो माया मान्या छैन ।

सो जानी तेरि आमाले तंलाई अर्दमा राषि घोकाउनु तैले घोकनु । आजसंम कति पढिस् ञहांसंम पाठ पुरयाको छु भनि लेषि पठा । अघि पढ्याको पनि विर्सिस् कि आउंछ, तेरा हातले लेषि पठा ।

नहि भन्या तेरो ज्यान सवुदराषन्या छैन, ताहां पढ्दैन भन्या मानिसका साथलाइ मंसिरभित्रै ञाहां पठाइदे, म आउंदा सगै लिआंउंला । ञाहीं पढाउंछु । तांहि पढ्छ भने बढिया हो । अस्तु