एजेन्सी । दाँत हाम्रो जीवन चलाउने एक महत्वपूर्ण माध्यम हो । हामी दाँतले खाना चपाएर खान्छौं । जसका कारण खाना राम्रोसँग पचिन्छ र त्यसबाट पोषक तत्व पनि प्राप्त हुन्छ । त्यसैले स्वस्थ दाँत हुनु अति आवश्यक छ ।
तर, आजकल दाँतमा धेरै समस्या देखिन थालेको छ । दाँतको बिचमा फोहोर जम्मा हुनु, गिजा सुन्निने, बङ्गारा दुख्ने जस्ता धेरै समस्याले गर्दा धेरैजसो मानिसलाई कुनै न कुनै बेला समस्या हुने गर्छ ।
यसको लागि फंगस वा ब्याक्टेरिया जिम्मेवार हुन्छन् । तर यी सूक्ष्मजीवहरूको आक्रमण तब मात्र हुन्छ जब हाम्रो शरीरमा केही पोषक तत्वहरूको कमी हुन्छ ।
यी मध्ये भिटामिन प्रमुख छन् । भिटामिनको कमीले दाँतमा किरा लाग्ने, दुख्ने, सुन्निने, पहेँलो हुने जस्ता गम्भीर समस्या निम्त्याउँछ । यसबाहेक दाँतको समस्याका लागि गलत खानपान, धुम्रपान, सरसफाइ जस्ता केही कारकहरू पनि जिम्मेवार हुन्छन् ।
दाँतको स्वास्थ्यको लागि जिम्मेवार कारकहरू
१. प्लाक जम्नु : मेयो क्लिनिकका अनुसार तपाईले धेरै चिनी वा स्टार्च खाँदा र यसलाई राम्ररी सफा नगर्दा दाँतको बीचमा फोहोर जस्तै जम्मा हुन थाल्छ । यसले गर्दा त्यहाँ ब्याक्टेरिया पसेर फोहोर बढ्छ ।
२. प्लाक आक्रमण : जब दाँतको बीचमा अत्यधिक प्लाक बन्न थाल्छ, तब ब्याक्टेरियाले एसिड उत्पादन गर्न थाल्छ जसले दाँतको बाहिरी तह इनामेललाई नष्ट गर्न थाल्छ । यसलाई कैविटीजको पहिलो चरण भनिन्छ । यसले बिस्तारै तह बनाउँछ । यसलाई डेंटिन भनिन्छ । यो स्नायुमा पुग्छ जसका कारण दाँतको संवेदनशीलता हराउन थाल्छ ।
३. गलत खाने बानी : दूध, आइसक्रिम, मह, चिनी, सोडा, ड्राइफ्रुट्स, केक, कुकीज, हार्ड क्यान्डी, पुदिना, ड्राई सिरियल, चिप्स आदि यस्ता खानेकुरा हुन् जसले दाँत बिग्रन्छ । जसका कारण बिस्तारै दाँत सड्न थाल्छ ।
४. पेय पदार्थ : यदि तपाइँ नियमित रूपमा चिनीयुक्त पेय पदार्थ सेवन गर्नुहुन्छ भने यसले एसिड उत्पादन गर्छ जसले दाँतको तहलाई हानि पुर्याउँछ । त्यसैले धेरै चिनीयुक्त पेय पदार्थ सेवन गर्नु हुँदैन ।
५. राम्ररी ब्रस नगर्नु : राम्ररी ब्रस नगर्दा पनि दाँतमा फोहोर जम्मा हुन थाल्छ जसले धेरै रोग निम्त्याउँछ । दाँत राम्ररी माझ्न ब्रसलाई तेर्सो नभई माथि र तल रगड्नुहोस् । ब्रश धेरै नरम वा धेरै कडा हुनु हुँदैन ।
६. भिटामिनको कमी : हेल्थलाइनको समाचार अनुसार दाँतको स्वास्थ्यका लागि भिटामिन सी, भिटामिन डी, भिटामिन ए र भिटामिन के पनि निकै महत्वपूर्ण हुन्छ । यी भिटामिनको कमी भएमा दाँतमा धेरै रोग लाग्न थाल्छ । त्यसैले यी भिटामिनको कमीलाई हटाउन मौसमी हरियो सागसब्जी र फलफूलको नियमित सेवन गर्नुपर्छ ।
