काठमाडौं । सरकारले सडक सुरक्षा सुधार गर्ने उद्देश्यसहित सवारी तथा यातायात व्यवस्थासम्बन्धी कानुन संशोधनको तयारी गरेको छ । प्रस्तावित संशोधनमा ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गर्ने चालक तथा सवारी प्रयोगकर्तामाथि लाग्ने जरिवाना रकम उल्लेख्य रूपमा बढाउने व्यवस्था समेटिएको छ ।
सडक अनुशासन कायम गर्ने, दुर्घटना घटाउने र चालकलाई थप जिम्मेवार बनाउने लक्ष्यसहित तयार गरिएको मस्यौदामा हाल कायम जरिवाना दरलाई धेरै गुणासम्म वृद्धि गर्ने प्रस्ताव गरिएको हो । तर, यो व्यवस्था तत्काल लागू भएको छैन् । संसद्मा पारित भएर कानुनी रूप लिएपछि मात्र नयाँ जरिवाना प्रणाली कार्यान्वयनमा आउनेछ ।
मापसेदेखि तीव्र गतिसम्म कडा कारबाहीको प्रस्ताव
प्रस्तावित कानुनअनुसार मादक पदार्थ सेवन (मापसे) गरी सवारी चलाउने चालकलाई २५ हजारदेखि ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना गर्ने व्यवस्था राखिएको छ । हाल यस्तो कसुरमा ४ सयदेखि १ हजार ५ सय रुपैयाँसम्म जरिवाना हुँदै आएको छ ।
त्यस्तै, सवारी चलाउँदा मोबाइल फोन प्रयोग गर्ने, लेन अनुशासन उल्लङ्घन गर्ने वा एकतर्फी सडकमा विपरीत दिशाबाट प्रवेश गर्ने चालकलाई १० हजार रुपैयाँ जरिवाना गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ ।
तोकिएको गति सीमाभन्दा बढी गतिमा सवारी चलाउनेलाई पनि कडा कारबाहीको व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । नयाँ मस्यौदामा यस्तो कसुरमा २५ हजारदेखि ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना तोकिएको छ । यसअघि तीव्र गतिका लागि अधिकतम १ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना थियो ।
लाइसेन्स र सवारी प्रयोगमा पनि कडाइ
सवारी चालक अनुमति पत्र (लाइसेन्स) बिना सवारी चलाउने तथा सवारी दर्तामा उल्लेख भएको प्रयोजनभन्दा फरक काममा प्रयोग गर्ने चालकलाई ५ हजारदेखि २५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ ।
दुई पाङ्ग्रे सवारी साधन चलाउँदा हेलमेट नलगाउनेलाई ३ हजार रुपैयाँ जरिवाना गर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । हाल यस्तो कसुरमा ४ सयदेखि १ हजार ५ सय रुपैयाँसम्म जरिवाना लाग्दै आएको छ ।
कालो सिसा प्रयोगमा १ लाखसम्म जरिवाना
सवारी साधनमा बाहिरबाट भित्र नदेखिने गरी अपारदर्शी सिसा राख्ने वा दृश्य अवरुद्ध गर्ने सामाग्री प्रयोग गर्ने चालकलाई पहिलो पटक नै १ लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना गर्ने कडा व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ ।
त्यस्तै, सडकमा मालसामान, निर्माण सामाग्री, पशुचौपाया वा अन्य वस्तु राखेर आवागमनमा अवरोध पुर्याएमा ५ हजारदेखि २५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ ।
पैदलयात्री र अन्य कसुरमा पनि नयाँ व्यवस्था
प्रस्तावित कानुनले पैदलयात्रीलाई समेत ट्राफिक अनुशासनभित्र ल्याउने व्यवस्था गरेको छ । जेब्राक्रसिङ वा तोकिएको स्थानबाहेक अन्यत्रबाट सडक पार गर्ने पैदलयात्रीलाई ५ सय रुपैयाँ जरिवाना गर्ने प्रस्ताव छ ।
त्यस्तै, अनुमति नलिई नेपालमा सञ्चालन हुने विदेशी सवारी साधनलाई २५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना गरिनेछ । असुरक्षित स्थानमा ओभरटेक गर्ने चालकलाई २ हजार रुपैयाँ जरिवाना प्रस्ताव गरिएको छ ।
गुडिरहेको सवारीबाट सडकमा फोहोर फाल्नेलाई १ हजार रुपैयाँ जरिवाना, मिटरमा जान अस्वीकार गर्ने ट्याक्सी चालकलाई ३ हजार रुपैयाँ जरिवाना तथा अनधिकृत रूपमा अफलाइन राइड सेयरिङ सेवा सञ्चालन गर्ने दुई पाङ्ग्रे सवारीलाई २ हजार रुपैयाँ जरिवाना गर्ने व्यवस्था पनि मस्यौदामा समेटिएको छ ।
