मुटु हाम्रो शरीरको महत्वपूर्ण र संवेदनशील अंग हो । मुटु हाम्रो छातीको देब्रेपट्टी रहेको हुन्छ । मुटुबिना हाम्रो कुनै काम वा जीवन सम्भव रहदैँन । हामीले मुटुलाई स्वस्थ राख्न सक्यौं भनेमात्र हाम्रो जीवन सहज र सरल हुन्छ । अहिलेको समयमा मुटुसम्बन्धी रोग लाग्ने मानिसको संख्या बढ्दो रहेको छ । प्रायजसो मानिसहरु मुटुरोग लागेर नै मर्ने गर्छन् । हामीले मुटुलाई स्वस्थ राखेनौं भने अन्य रोगहरुसमेत लाग्न सक्छ । हामीले हाम्रो मुटुलाई स्वस्थ राख्न धेरै कुराहरुमा ध्यान दिन जरुरी हुन्छ । हामीले सरल जीवनशैली बिताउनको लागी खानेकुरा, वातावरण, सरसफाई, स्वास्थ्य र शिक्षाजस्तो महत्वपूर्ण कुराहरुमा ध्यान दिनुपर्दछ ।

मुटुबिना कुनैपनि मानिस वा जनाबरको जीवन असम्भव छ । वरपरको वातावरण, खानपान, सरसफाइले हाम्रो जीवनशैलीमा धेरै असरहरु पारेको हुन्छ । हाम्रो मुटुलाई स्वस्थ राख्न के–कस्ता खानेकुराहरु खाने, कति र कुन समयमा खानुपर्छ भन्ने कुराहरुको बारेमा जान्न जरुरी हुन्छ । मुटुलाई स्वस्थ राख्न कसरत, योगा र बेलाबेलामा चेकजाँच गर्नुपर्दछ । मुटुलाई स्वस्थ राख्न सबैभन्दा पहिले खानपान र स्वास्थ्यमा ध्यान दिन जरुरी हुन्छ । धुम्रपान र मद्यपानको प्रयोगले गर्दा मुटु र फोक्सोमा मात्र नभई अन्य शरीरमा असर पार्ने र मृत्युसमेत निम्त्याउने भएकोले त्यस्ता चिजहरुको प्रयोग गर्नुहुदैन ।

मुटुलाई स्वस्थ राख्ने खानेकुराहरु

१. हरियो सागसब्जीमा एन्टिअक्सिडेन्ट, फाइबर र भिटामिन जस्ता धेरै गुणहरु पाइन्छ जसले हाम्रो मुटु र शरीरको विभिन्न भागहरुमा समेत फाइदा गर्दछ ।
२. फाइबर भएको खानेकुराले कोलेस्टेरोल कम गर्न, ट्राइगलेटसाइट कम गर्न, डाइबिटिज, ब्लडप्रेसर जस्ता थुप्रै रोगहरु नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्ने भएकोले फाइबरयुक्त खानेकुराहरु खाने गर्नुपर्दछ । सबैभन्दा बढि फाइबर स्याउको बोक्रा, नास्पाती र बेरीमा पाइन्छ ।
३. फलफुल तथा तरकारीमा सबैभन्दा बढि एन्टिअक्सिडेन्ट पाईने भएकोले एन्टिअक्सिडेन्ट भएका खानेकुराहरु खानुपर्दछ ।
४. मिलमा पिसेको शुद्ध गहुँको पिठोको प्रयोग (खाँदा) हाम्रो मुटु स्वस्थ हुन्छ ।
५. फलफुल वा जुसमा मिनरल्स तथा विभिन्न प्रकारका पौष्टिक तत्व पाइनेहुनाले मुटुलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्दछ ।
६. सलादमा एन्टिअक्सिडेन्ट, मिनरल, फाइबर जस्ता गुणहरु पाइनेहुनाले मुटुलाई स्वस्थ राख्नको लागि दैनिक सलादको प्रयोग गर्नुपर्दछ ।
७. प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने गर्नुपर्दछ ।
८. अंकुरित दालहरुको प्रयोग गर्ने गर्नुपर्दछ ।
९. ग्रीन टीमा प्रशस्त मात्रामा एन्टिअक्सिडेन्ट पाइने हुनाले मुटुको स्वास्थ्यको लागि राम्रो मानिन्छ ।
१०. घरमै बनेको खानेकुरा वा कम तेलमा पकाईएका खानेकुरा खानुपर्दछ ।